Masal Eş Anlamlı Kelimesi Nedir? Gerçekten Masallar Kadar Masum Muyuz?
Masal. Hani şu eski zamanlardan kalma, fantastik hikayeler, “bir zamanlar uzak bir krallıkta” diye başlayan, kulaktan kulağa dolaşan güzel masallar. Ya da daha yakın zamanlarda televizyonlarda, Instagram’da gördüğümüz “hayat ne kadar güzel” türünden hikayeler. Hepimiz, masalların içine bir şekilde gireriz, değil mi? Ama masalın eş anlamlısı nedir, diye sorulduğunda… Hmmm, orası biraz karışık. Beni tanıyorsanız, masalların çok da masum olmadığını zaten fark etmişsinizdir. Bir de bu kelimenin eş anlamlısı var ki, her zaman duymak istediğiniz bir şey değil. Gelin, hep beraber bu kelimeye biraz cesurca yaklaşalım.
Masal ve Eş Anlamlısı: Gerçekten Birbirini Tutar Mı?
Masal eş anlamlı kelimesi nedir, diye sormak aslında bizi çok eski bir sorunun içine sokuyor. “Masal” dediğimizde aklımıza ilk gelen şey nedir? Tabii ki fantastik öğeler, büyülü dünyalar, hayal gücü ve elbette mutlu sonlar! Peki, bunun eş anlamlısı nedir? “Hikâye” mi? “Efsane” mi? “Öykü” mü? Hadi bunları sayalım, çünkü aslında bu kelimelerin de arkasında masalların öğretilerinin ve anlatılarının farklı yansımaları var.
Efsane, mesela masaldan biraz daha büyük, daha “ulvi” bir şey gibi gelir. Çünkü efsane deyince, bir halkın kültürünü, tarihini anlatan ve genellikle daha derin anlamlar taşıyan bir şey anlarız. Oysa masal, genellikle daha basit bir anlatım tarzına sahiptir, sonunda ise genellikle iyi ile kötünün mücadelesi, saf duygular ve mutlu son vardır. Yani, “efsane” masaldan daha büyük bir iddia taşır. Ve bakın, hikâye ise, genellikle gerçeklikle masallar arasında bir sınır çizgisi gibidir. Masallar da bazen hikâye haline gelebilir ama o zaman o büyü biraz kaybolur.
Masal ve hikâye arasındaki farkları düşündüğünüzde, aslında burada önemli olan, masalların yarattığı o büyülü dünya. Şu soruyu sorayım: Gerçekten, masalların eş anlamlıları olan bu kelimeler, masalın sahip olduğu o “hayal gücü” etkisini verebilir mi? Yoksa işin içinde bir miktar ticari pazarlama, kültürel yönlendirme ya da “yapay mutluluk” mı var?
Masalın Güçlü Yönleri: Fantastik Bir Düşünceyi Uyandırmak
Masalların en güçlü yönlerinden biri, her birinin aslında bize bir şey öğretmeye çalışmasıdır. İster çocukken dinlediğiniz bir masal olsun, isterse yıllar sonra bir kitaptan okuduğunuz, her birinde dersler vardır. Masal, bazen “hayat ne kadar da zordur” diyen bir büyüğün ağzından çıkmasa da, bir bakıma bizleri toplumsal kurallar, doğru-yanlış kavramları konusunda eğitir. Hangi davranışların ödüllendirileceğini, hangi seçimlerin bize zarar verebileceğini gösterir. Ama sorarım size, günümüz dünyasında, bu kadar net ve mutlak bir doğru-yanlış anlayışı gerçekten geçerli mi?
İşte burada biraz mizah devreye giriyor. Çünkü artık o masallar, sosyal medyada bir şekilde yeniden hayat buluyor. Ama… Ama biraz daha farklı bir şekilde. Instagram’daki “hayat mükemmel” paylaşımları, TikTok’taki “şu an yaşamayı çok seviyorum” videoları, “başarıya giden yolda engelleri aşan ben” temalı paylaşımlar, bana göre, masalın modern versiyonlarından başka bir şey değil. Her şey mükemmel, her şey o kadar harika ki… Ama gerçekten öyle mi? Yoksa bu da “masal”ın eş anlamlısı olan, biraz yapay, biraz da rahatsız edici bir dünya mı?
Masalın Zayıf Yanları: Hayal Dünyasına Saplanmak
Masalın zayıf yönlerine gelecek olursak, burada en dikkat edilmesi gereken şey, bazen masalların yarattığı “gerçek dışı beklentiler”. Tamam, masalların hayal gücü yaratmak, insanı başka dünyalara götürmek gibi harika bir yanı var. Ancak bazen, çok fazla masal dinleyen bir çocuk, gerçek dünyada da her şeyin aynı şekilde olmasını bekler. Ya da büyüdükçe, hayatın her anını “mükemmel” görmek isteğiyle saplanıp kalır. Zaten bu nedenle sosyal medyada sürekli bir “mutlu olma zorunluluğu” gibi bir baskı oluşuyor. Ya da daha da kötüsü, birinin hayatının ne kadar kusursuz olduğu algısı yaratılıyor. Hani o “masallar” var ya… İşte, o masalların eş anlamlısı bazen de gerçek dünyadan kopmamıza sebep olabiliyor.
Ve burada biraz sarkazm yapalım: “Masallar her zaman mutlu sonla biter” diyoruz ama hayat gerçek değil mi? Gerçekten bu kadar mükemmel sonlar mümkün mü? Yoksa masalların öğrettiği şey, daha çok bir tür kaçış yolu mu?
Eş Anlamlı Olarak Masal: Ne Öğretiyor?
Sonuçta, masalın eş anlamlı kelimeleriyle ilgili olarak, birkaç kritik soru var: Masallar, gerçekten insanı daha iyiye yönlendiren bir anlatı mı sunuyor? Yoksa sadece hayal dünyasında kaybolmamıza neden olan, gerçeklerden kaçmamıza zemin hazırlayan bir metin mi? Bu soruyu sordukça, bir yandan da sosyal medya üzerinden o “görüntü mükemmelliği”ne takılmamaya karar veriyorum. Çünkü masallar, bence hayatta her şeyin mükemmel olduğu bir dünya yaratmak yerine, aslında hayatın gerçekleriyle yüzleşmemize yardımcı olmalı.
İtiraf edeyim, ben masalları seviyorum. Ama bazen biraz daha gerçekçi olmalı, değil mi? O yüzden masal eş anlamlısı sorusuna yaklaşırken, sadece “hayal” ile sınırlı kalmamalı, biraz da “gerçek”le yüzleşmeliyiz.
Hadi, şimdi siz de düşünün: Gerçekten masalların eş anlamlısı olan kelimeler, hayata bu kadar anlam katıyor mu? Yoksa biz, biraz fazla “masalsı” mı bakıyoruz?