Kategori: Makaleler

Kırım Hanlığı Türk mü? Ekonomi Perspektifinden Bir Değerlendirme Kaynakların sınırlılığı, insan davranışlarının ve devletlerin aldığı kararların şekillenmesinde temel bir rol oynar. Bir ekonomist, tarihe yalnızca siyasi ya da etnik kimlikler üzerinden değil, aynı zamanda kıt kaynakların nasıl tahsis edildiği, hangi tercihlerle hangi sonuçların doğduğu ve toplumsal refahın nasıl etkilendiği açısından da bakar. Bu bakış açısıyla, “Kırım Hanlığı Türk mü?” sorusunu sadece kültürel kimlik bağlamında değil, ekonomik dinamikler çerçevesinde ele almak mümkündür. Kırım Hanlığı Türk mü? Kırım Hanlığı (1441–1783), Altın Orda mirası üzerine inşa edilmiş, Osmanlı İmparatorluğu’na bağlı özerk bir hanlık olarak tarih sahnesinde yer almıştır. Hanlığın yönetici sınıfı Cengiz Han…

Histeri Kimlerde Görülür? Antropolojik Bir Bakış Kültürlerin Kalbinde Bir Yolculuk: Histeriyi Anlamaya Davet Bir antropolog olarak farklı toplumların ritüellerine, sembollerine ve davranış kalıplarına bakarken sık sık şu soruyla karşılaşırız: “Duygular kültürden kültüre değişir mi?” Histeri bu sorunun en ilginç cevaplarından biridir. Tarih boyunca “kadın hastalığı”, “toplumsal histeri” ya da “kitlesel trans hali” olarak adlandırılan bu olgu, aslında bir bireysel patoloji olmanın ötesinde, toplumların sembolik düzenini yansıtan kültürel bir aynadır. Ritüeller ve Duygusal Boşalım: Kolektif Histerinin Törenlerdeki Yeri Birçok kültürde histerik tepkiler, bireyin değil topluluğun bir ifadesi olarak karşımıza çıkar. Afrika’daki bazı kabilelerde, “trance” durumuna giren şamanlar, toplumun bastırılmış duygularını dışa…

Gözardı Etmemek Ne Demek? Edebiyatın Hafızasında Görmezden Gelmenin Sessizliği Bir Edebiyatçının Bakışıyla: Görmenin ve Görmezden Gelmenin İnceliği Bir edebiyatçı için kelimeler yalnızca anlatmak için değil, görmek için de vardır. Çünkü her hikâye, bir şeyin “gözardı edilmemesi” ile başlar. Edebiyat, görmenin sanatı olduğu kadar, fark etmenin de ahlakıdır. Gözardı etmemek ifadesi, yüzeyde basit görünse de, derinlerde insanın vicdanıyla kurduğu ilişkinin yansımasıdır. Bu ifade, hem bir dikkat çağrısıdır hem de bir sorumluluk anıdır: bir insanı, bir duyguyu ya da bir gerçeği fark etmek ve onu sessizliğe terk etmemek. Edebiyatın tarihine baktığımızda, tüm büyük metinler aslında “gözardı etmemenin” ürünüdür. Bir yazar, dünyanın kenarında…

Aracın Kaputu Neresi? “O da mı Sorulur?” Dedirten Rehber 🚗😄 Arabanın kaputunu açmayı beceremeyip YouTube’dan “kaput nasıl açılır” diye aratanlar kulübüne hoş geldiniz! Eğer siz de arabaya binip gaz pedalını ayırt edebildiğiniz için gururlanırken birisi “Kaputu açar mısın?” dediğinde yüzünüzde donuk bir ifade beliriyorsa… endişelenmeyin, yalnız değilsiniz. Çünkü “Aracın kaputu neresi?” sorusu, otomobil dünyasının en çok sorulan ama en az konuşulan sorularından biri. 😎 🚗 Erkeklerin Stratejik Planı: “Kaput Açmak 101” Erkekler için kaput açmak adeta bir strateji oyunudur. “Önce sürücü kapısını aç, sonra koltuğu ileri al, sonra bir mandal var, onu çek, sonra dışarı çık, öne geç, elinle sağa…

Dolandırıcılar Nasıl Kandırıyor? Rahatsız Edici Gerçeklerle Yüzleşmenin Tam Zamanı İtiraf edeyim: “dolandırıcılar zekidir” söylemi artık bana bir bahaneden fazlası gibi geliyor. Zeki olan dolandırıcı değil; bizim zaaflarımızı, hız tutkumuzu ve kolay kazanç hayalimizi ustaca kullanan bir endüstri var. Bu yazı tartışma yaratmak için: Dolandırıcıların işini zorlaştırmayan her “küçük ihmal”, sistemin bir parçası değil mi? Uyarı: Bu yazı, insan psikolojisinin nasıl istismar edildiğini ve gündelik dijital alışkanlıklarımızdaki tehlikeleri rahatsız edici bir açıklıkla ele alır. “Dolandırıcılar nasıl kandırıyor?” sorusunu ters yüz edelim Soruyu yalnızca “onlar ne yapıyor?” diye değil, “biz neyi görmezden geliyoruz?” diye sormadıkça ilerleyemeyiz. Çünkü yöntemlerin yüzde doksanı, tahmin edilebilir…

Andazol Kurtları Öldürür mü? Geleceğin Sağlık Yolculuğuna Açılan Kapı Meraklı Bir Başlangıç: Basit Bir Soru, Büyük Bir Gelecek Bazen en sıradan görünen sorular, insanlığın geleceğini şekillendirecek kadar derin anlamlar taşır. “Andazol kurtları öldürür mü?” sorusu da tam olarak bu türden biri. Yalnızca bir ilacın etkisini merak etmekle kalmıyor, aynı zamanda sağlık biliminin, toplumsal bilinçlenmenin ve insanlığın gelecekteki yaşam kalitesinin nasıl dönüşeceğini sorguluyoruz. Bu yazıda, basit bir tıbbi gerçeği bir çıkış noktası alarak geleceğin sağlık vizyonuna doğru düşünsel bir yolculuğa çıkacağız. Andazol Nedir ve Nasıl Çalışır? Andazol, tıpta yaygın olarak kullanılan bir antiparaziter ilaçtır ve özellikle bağırsak kurtları gibi iç parazitlerin…

1 Perde Tiyatro Ne Kadar Sürer? Zamanın Sahnedeki Dönüşümü Bir Tarihçinin Sahneye Bakışı Tarihçi olarak geçmişi anlamanın en güzel yollarından biri, insanın kendini anlatma biçimlerine bakmaktır. Tiyatro, insanlık tarihinin en eski aynalarından biridir; toplumlar değiştikçe sahneler de değişmiştir. Ancak tiyatronun bir biçimi vardır ki, hem zamana hem de izleyici sabrına meydan okur: 1 perde tiyatro. Bu tür, dramatik yapıyı kısa bir süreye sığdırma çabasıyla, tarihin farklı dönemlerinde biçim değiştirmiştir. Peki, 1 perde tiyatro ne kadar sürer? Cevap yalnızca dakikalarda değil, sahnenin tarihsel ritminde gizlidir. Kökenler: Antik Tragedyadan Tek Perdeye Antik Yunan tiyatrosunda oyunlar genellikle birkaç bölüme ayrılır, koro sahneleriyle desteklenirdi.…

Kutup Girdabı Nasıl Oluşur? Toplumsal Yapıların Derinliklerinde Bir İnceleme Bir Araştırmacının Samimi Girişi: Toplumsal Yapıları Anlamak Toplumsal yapılar, yalnızca fiziksel dünyada var olan yapıların bir yansıması değildir; aynı zamanda bireylerin düşünce biçimlerini, değerlerini ve hayata bakış açılarını şekillendiren karmaşık bir ağdır. Sosyolojik bir bakış açısıyla, bireylerin ve grupların etkileşimi, toplumları oluşturan ve onları yönlendiren mekanizmaların bir parçasıdır. Bu etkileşimlerin bir sonucu olarak, toplumsal normlar, cinsiyet rolleri ve kültürel pratikler, bireylerin yaşam biçimlerini belirler. Bu yazıda, kutup girdabı gibi bazen karmaşık ve dinamik görünen toplumsal fenomenleri, bu yapılar ışığında ele alacağız. Kutup girdabı, havanın ani bir şekilde soğuması ve yoğun bir…